Apakah Sel?
Sel ialah unit asas kehidupan. Semua hidupan terdiri daripada satu atau lebih sel.
Fakta: Setiap sel dalam badan kita boleh dibayangkan seperti sebuah bandar yang sibuk — setiap bahagian ada tugas tersendiri!
Jenis Sel Berdasarkan Bilangan
| Jenis | Penerangan | Contoh |
|---|---|---|
| Unisel | Satu sel sahaja | Amoeba, Paramecium, Bakteria |
| Multisel | Banyak sel | Manusia, Pokok, Kucing |
Struktur Sel Haiwan
Sel haiwan dan sel tumbuhan mempunyai persamaan dan perbezaan.
| Organel | Fungsi | Ada pada Haiwan? | Ada pada Tumbuhan? |
|---|---|---|---|
| Membran sel | Mengawal keluar-masuk bahan | ✅ | ✅ |
| Sitoplasma | Mengandungi organel, tempat tindak balas | ✅ | ✅ |
| Nukleus | Mengawal aktiviti sel | ✅ | ✅ |
| Mitokondria | Menghasilkan tenaga (respirasi) | ✅ | ✅ |
| Ribosom | Menghasilkan protein | ✅ | ✅ |
| Dinding sel | Memberi bentuk tetap dan sokongan | ❌ | ✅ |
| Kloroplas | Menjalankan fotosintesis | ❌ | ✅ |
| Vakuol | Menyimpan air dan bahan (besar pada tumbuhan) | ✅ (kecil) | ✅ (besar) |
Perbezaan Utama
| Ciri | Sel Haiwan | Sel Tumbuhan |
|---|---|---|
| Bentuk | Tidak tetap/irregular | Tetap (segi empat) |
| Dinding sel | Tiada | Ada (selulosa) |
| Kloroplas | Tiada | Ada |
| Vakuol | Kecil, banyak | Besar, satu (vakuol pusat) |
| Simpanan makanan | Glikogen | Kanji |
Organisasi Sel
Sel → Tisu → Organ → Sistem Organ → OrganismaContoh:
- Sel otot 👉 Tisu otot 👉 Jantung 👉 Sistem peredaran darah 👉 Manusia
Tahukah anda: Badan manusia dewasa mempunyai lebih kurang 37.2 trilion sel!
Soalan
- Apakah fungsi mitokondria?
- Apakah perbezaan antara sel haiwan dan sel tumbuhan?
- Susun organisasi sel daripada yang paling kecil kepada yang paling besar.
Tips: Cuba ingat organel dengan membuat akronim seperti “MRS C” — Membran, Ribosom, Sitoplasma…